ABD'den yeni AI çip kuralı: Çinli şirketlere uzaktan hesaplama gücü sağlayabilecek veri merkezleri lisansa bağlanıyor; Malezya ve Singapur da listede
ABD Ticaret Bakanlığı'nın ara kuralına göre, Çin dahil D:5 grubundaki ülkelerin şirketlerine hesaplama gücü sağlayabilecek dünyanın her yerindeki veri merkezlerine AI çipi ve sunucu ihracatı lisansa bağlanıyor. Malezya, Singapur, Endonezya, Tayland ve Brezilya için de yeni lisans şartı getiriliyor.
ABD, Çinli şirketlerin ihracat kontrollerini başka ülkelerdeki veri merkezlerini uzaktan kiralayarak aşmasını kapatmaya hazırlanıyor. TechCrunch'in 16 Kasım'da aktardığı ve BIS'in yayımladığı ara kural (interim rule) metnine dayanan habere göre Ticaret Bakanlığı, Çin veya diğer kısıtlı ülkelerdeki şirketlere hesaplama gücü sağlayabilecek dünyanın herhangi bir yerindeki veri merkezine AI çipi ve sunucu ihracatını, yeniden ihracatını ya da devrini lisansa bağlıyor.
Kural, geçen hafta Lutnick'in daha dar bir sürümü savunduğu yurt dışı veri merkezi düzenlemesinin yayımlanan hâli olarak öne çıkıyor. Arka planda Nvidia'nın bir müşterisiyle bağlantılı casusluk iddiası ve şirketin yönetim krizi var.
Reklam Gao Kaptan: GPU gücüne ve LLM servislerine saniyeler içinde erişin.Pod'lar saniyeler içinde; NVIDIA GPU saatlik, LLM token bazlı. OpenAI uyumlu API, air-gapped kurulum.Detaylı bilgi ›İşNetKural neler getiriyor?
TechCrunch'ın aktardığına göre:
- Kapsam: Çin, Rusya, İran, Kuzey Kore ve 18 ülkeden oluşan D:5 grubunda merkezi bulunan şirketlere hizmet verebilecek veri merkezleri. Eşik, toplamda 12 milyon TPP (total processing performance) üzerinde hesaplama sağlayabilen veri merkezi ya da ağ; TechCrunch bunu yaklaşık 750 Nvidia H100/H200'ün azami gücü olarak tarif ediyor.
- Aracılar: Erişim aracı veya broker üzerinden sağlanıyorsa da kural geçerli. İhracatçılar ve veri merkezi işletmecileri müşterilerin ortaklık yapısını ve faaliyetini izlemekle yükümlü.
- Yeni ülkeler: Malezya, Singapur, Endonezya, Tayland ve Brezilya'ya gelişmiş yarı iletken sevkiyatı için ayrı lisans şartı. Bakanlık bu ülkelerin "normalden yüksek sapma riski" taşıdığını belirtiyor; ABD merkezli şirketlere giden çipler bu şarttan muaf.
- Süre: Kapsamdaki hizmeti zaten veren veri merkezleri, kural yürürlüğe girdikten sonra 90 gün içinde lisans almak zorunda.
- İstisna: e-ticaret ve sosyal medyadaki ticari öneri (recommendation) sistemleri kapsam dışı.
- Biden dönemi kuralı: Ocak 2025 tarihli AI Diffusion Rule yürürlükten kaldırılıyor.
Kuralın yürürlük tarihi ve yorum süresi haberde yer almıyor; Nvidia'dan bir açıklama aktarılmadı.
Neden önemli?
Bugüne kadar kontroller çipin nereye gönderildiğine bakıyordu; yeni kural çipin kime hizmet verdiğine bakıyor. Bu, Güneydoğu Asya'da Çinli müşterilere GPU kapasitesi kiralayan iş modelini doğrudan hedefliyor. Reuters'ın geçen hafta yazdığı, Çinli AI şirketlerinin yurt dışında kapasite kapatma telaşı da bu yüzden.
Kimin işine yarar / ne yapabilirsiniz?
- Malezya, Singapur veya Endonezya'daki bir sağlayıcıdan GPU kapasitesi kiralayan Türk şirketleri, sağlayıcının yeni lisans sürecinden etkilenip etkilenmeyeceğini ve kapasite taahhüdünü sözleşmede sormalı.
- Bulut ve veri merkezi işletmecileri için "müşterini tanı" (KYC) yükü artıyor; müşteri ortaklık yapısı kaydı artık uyum belgesi.
- Kural metni ve olası Federal Register yayını takip edilmeli; eşik ve ülke listesi nihai metinde değişebilir.