Panelden telefona: "siparişinizi teslim almadınız" dosyasında elimizde ne var, ne yok?
İstanbul'daki 28 gözaltılı operasyon, sorgu panellerinin nasıl kullanıldığını ilk kez bir telefon senaryosu üzerinden resmi kayda geçirdi. Zincirin son halkası netleşti; verinin çıktığı ilk halka ise hâlâ açıklamalarda yok.

Bir hafta önce sorgu panelleri dosyasını açarken bir boş kare bırakmıştım: veri nereden geliyor ve nereye gidiyor? Bu sabah masama düşen İstanbul'daki "siparişinizi teslim almadınız" operasyonu o soruların birine cevap veriyor. Öbürüne vermiyor. Yine aynı yöntemle gideceğim: elimizde ne var, ne yok?
Elimizde ne var?
Olgular, haberin dayandığı ajans metninde yazdığı kadar. İstanbul Emniyeti Siber Suçlarla Mücadele Şube Müdürlüğü, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı koordinasyonunda bir çağrı merkezi yapılanmasına operasyon düzenledi. 28 şüpheli gözaltına alındı. Merkezin Sultangazi'de olduğu, eş zamanlı aramaların Küçükçekmece ve Kağıthane'de yapıldığı belirtiliyor.
SiberMagazin SiberMagazin cebinizdeAndroid uygulaması ya da iPhone'da ana ekrana ekleyin: son dakika uyarıları telefonunuzda.Uygulamayı al ›Senaryo sade. Arayan kişi, internetten verilen bir siparişin teslim alınmadığını, bu yüzden cezai işlem uygulanacağını ve bunun e-Devlet'te görülebileceğini söylüyor; sonra para istiyor. Kritik ayrıntı şu: soruşturmada şüphelilerin vatandaşlara ait kişisel verilerin sorgulandığı panelleri kullandığı tespit edilmiş.
Bu, geçen haftaki dosyalardan farklı bir kare. Bafra merkezli operasyonda suçlama verinin ele geçirilmesi ve yayılmasıydı. 42 ildeki operasyonda verinin satıldığı, tehdit, şantaj ve kartla alışverişte kullanıldığı aktarılmıştı. İstanbul dosyası ise panelin telefondaki bir ikna senaryosuna nasıl yakıt olduğunu resmi kayda geçiriyor. Arayan, adınızı ve adresinizi doğru söylediğinde "resmi bir yerden arıyorum" cümlesine kanıt gerekmiyor. Veri, sesin yerine güven üretiyor.
Elimizde ne yok?
Liste yine uzun.
Mağdur sayısı yok. Dolandırılan toplam tutar yok. Tutuklama ya da adli kontrol kararı henüz açıklanmadı. Kullanılan panellerin hangi veri türlerini döndürdüğü yazılmadı.
En önemlisi, panellerdeki verinin hangi kaynaktan derlendiği bu açıklamada da yok. Bir sızıntıdan mı, yetkili bir hesabın kötüye kullanımından mı, ikisinden birden mi? Bilmiyoruz. Bu soruşturmayı geçen haftaki dosyalara bağlayan resmi bir açıklama da okumadım; üç operasyonun aynı panelleri kullandığını söyleyen bir kaynak yok. Böyle bir bağ kuran olursa kaynağını sorun.
Şüpheliler için ölçü değişmiyor: yargı süreci sürüyor, masumiyet karinesi geçerli.
Senaryo değişir, yakıt aynı kalır
Bu ayın dosyalarına toptan bakınca bir şey dikkatimi çekiyor. İçişleri Bakanlığı'nın 23 ildeki bilançosunda kapora, kredi ve araç kiralama temaları vardı. Bugün kargo ve e-Devlet cezası. Yarın başka bir tema olacak. Tema, mevsime ve gündeme göre değişen ambalaj. Değişmeyen şey, arayanın sizin hakkınızda doğru bir şey biliyor olması.
O yüzden asıl hasar, operasyon haberlerindeki gözaltı sayısında değil, panelin besleyeceği bir sonraki senaryoda. Çağrı merkezi kapatılabilir; veri bir yerde durmaya devam ettiği sürece yeni bir masa kurulur. Zincirin son halkasını kırmak gerekli, ama yeterli değil.
Bu noktada kurumlara düşen iş, senaryonun hedef aldığı markalardan başlıyor. Kargo ve e-ticaret firmaları telefonla ceza ya da ödeme istemediklerini müşterilerine görünür biçimde söyleyebilir. Kişisel veriye erişen her ekranın sahibi ise kimin, ne zaman, kaç kayıt sorguladığını bugün bilebilmeli. Bu, panellerin kaynağını kanıtlamaz; ama bir gün o soru kendi kapınıza geldiğinde cevabı olan taraf olmanızı sağlar.
Son söz
Bir haftada bir kare doldu: panelin telefondaki kullanımı artık resmi kayıtta. Diğer kare boş: veri nereden geldi? Okura söyleyeceğim şey değişmedi, sadece somutlaştı: teslim alınmayan sipariş için sizi kimse telefonla cezalandırmaz; e-Devlet'e adresi kendiniz yazarak girin, kurumu kendi bulduğunuz numaradan siz arayın. Ben ilk halkanın açıklanmasını bekliyorum; açıklandığında burada okursunuz.
İlgili haberler
- İstanbul'da "siparişinizi teslim almadınız" dolandırıcılığına operasyon: 28 gözaltı, kişisel veri sorgu panelleri tespit edildi
- Bafra merkezli 5 ilde yasa dışı sorgu paneli operasyonu: vatandaşların kişisel verilerini ele geçirip paylaşan 10 şüpheli gözaltına alındı
- İstanbul merkezli 42 ilde kişisel veri operasyonu: mesajlaşma gruplarında kimlik ve kart bilgisi satan şüpheliler gözaltında
- İçişleri Bakanlığı 23 ildeki siber operasyonların bilançosunu açıkladı: 521 şüpheli yakalandı, 367'si tutuklandı