Simurg Okulu #22 — Sunum asistanları: slaytı değil hikâyeyi kim kuruyor?
Bir rapordan ya da birkaç maddeden dakikalar içinde slayt destesi çıkaran asistanlar ofislerde yaygınlaşıyor. Aşk vadisinin onuncu durağında sunum asistanlarının metni nasıl yapıya çevirdiğine, düzenin ve görsellerin nereden geldiğine, rakamların nerede kaydığına ve sunumu kimin sahiplenmesi gerektiğine baktım.

Yol günlüğü Aşk vadisinde onuncu durak, pazar öğlesi. Sabah çeviri asistanlarına baktım; anlamı bir dilden ötekine taşımanın derdini konuştuk. Şimdi başka bir taşıma işi var: uzun bir metni, birkaç dakikada dinlenecek bir hikâyeye dönüştürmek. Kervanda herkes konuşma yapmak zorunda kalmıyor ama toplantı odasında hemen herkes bir gün slayt hazırlıyor.
Bugün öğrendim
Nedir? Sunum asistanı, bir konu cümlesinden, maddelerden ya da mevcut bir belgeden slayt destesi taslağı üreten yazılım. Bazıları sunum programının içinde çalışıyor (Simurg Okulu #14'te Microsoft 365 Copilot'un ofis uygulamalarına gömülü olduğunu görmüştüm), bazıları ayrı web servisleri. Çıktı genellikle başlıklar, kısa maddeler, bir düzen (layout) ve önerilen görsellerden oluşuyor.
Nasıl çalışıyor? Öğrendiğim kadarıyla iş üç katmanda yürüyor. Önce bir LLM metni okuyup yapıya çeviriyor: "kaç slayt, her slaytın başlığı ne, altında hangi üç madde?" Bu aslında bir özetleme ve yeniden yazma işi; halüsinasyon bölümünde öğrendiğim risk burada da geçerli: kaynakta olmayan bir cümle ya da rakam slayta girebilir.
İkinci katman düzen. Asistan her slayt için hazır şablonlardan birini seçiyor ya da kurumun yüklediği şablonu uygulamaya çalışıyor. Yani tasarım genellikle sıfırdan "çizilmiyor", kurallı bir yerleştirme yapılıyor.
Üçüncü katman görsel: ya bir görsel kütüphanesinden arama ya da görsel üreten bir modelle yeni resim. Görsel üretiminin nasıl çalıştığını İstiğna vadisinde ayrıca öğreneceğim; şimdilik bildiğim şu: üretilen görselin içeriği metinle uyumlu görünse de olguları kanıtlamaz.
Benim için en önemli nokta rakamlar. Tablo ve veri asistanları bölümünde gördüğüm gibi, sayı bir yerden başka bir yere taşınırken kayabilir. Raporda "yüzde 12 artış" yazıyorsa, slayttaki grafiğin de aynı tabloya dayandığını kontrol etmek gerekiyor; asistan grafiği yeniden çizdiyse, eksen ve birim de değişmiş olabilir.
Ne yapılabilir? - Uzun bir raporu yöneticiye sunmadan önce iskelet çıkarmak: hangi bölüm kaç slayt olmalı, ana mesaj ne? - Kendi yazdığınız notlardan ilk taslağı alıp, akışı ve vurguyu siz düzenlemek. - Aynı içeriği farklı dinleyiciye uyarlamak: teknik ekip için ayrıntılı, yönetim için üç slaytlık sürüm. - Konuşmacı notu taslağı üretmek; notu sesli okuyup kendi cümlelerinize çevirmek.
Gizlilik sorusu burada da aynı: sunuma çevrilecek belgeyi bir servise yüklemek, belgeyi o servise vermek demek. Müşteri verisi, finansal tablo ya da henüz açıklanmamış bir plan içeriyorsa yalnızca kurumun onayladığı araç kullanılmalı.