Reklam Kubernetes PaaS · GPU · LLMaaSGao Kaptan GPU gücüne ve LLM servislerine saniyeler içinde erişin.Pod'lar saniyeler içinde; NVIDIA GPU saatlik, LLM token bazlı. OpenAI uyumlu API, air-gapped kurulum.Detaylı bilgi ›Bulut çözümleri · İşNetReklam Zafiyet YönetimiOrnis Vista Zafiyetlerinizi sadece tespit etmeyin, kapanana kadar yönetin.Nessus ve pentest bulguları tek merkezde; görev atama, SLA takibi, Kanban akışı.Detaylı bilgi ›Ornis ürün ailesi · İşNet
15 Kasım 2026 PazarRSSMarkaHakkımızda
SON DAKİKA
00:00 Yıllık 75 bin dolarlık AI okulu Alpha School'un kendi verisi: öğrencilerin yalnızca yüzde 42'si 'iki kat hızlı öğrenme' hedefini tutturdu00:00 Microsoft 365 kesintisi alarm e-postasını durdurdu: Phantasialand otel havuzunda fazla klor fark edilmedi, 15 kişi yaralandı23:00 Google DeepMind Gemini Robotics 2.5'i tanıttı: robot hareket modeli yalnızca iş ortaklarına açık, yanında açık bir jailbreak güvenlik testi de var23:00 World Triathlon veri ihlalini doğruladı: Metabase açığı üzerinden veritabanı tabloları kopyalandı, sporcuların sağlık bilgileri de etkilendi22:00 NYT: Ticaret Bakanı Lutnick, yurt dışı veri merkezlerine yönelik AI çip kuralının daraltılmasını istedi; kural Cantor'un iş alanıyla örtüşüyor22:00 Amadeus ihlali Karayipler'e uzandı: Caribbean Airlines yolcuların rezervasyon bilgilerine yetkisiz erişildiğini doğruladı21:00 Güney Koreli kripto borsası Coinone veri ihlali bildirdi: destek yüklenicisi MetaM'ın sunucularından müşteri kayıtlarına erişildi21:00 Pony.ai finans direktörü: Çinli otonom sürüş şirketleri Nvidia'ya karşı yıllardır Plan B çalışıyor, yerli çipler henüz maliyet açısından en iyi seçenek değil20:00 ABD Hazine Bakanı Bessent'ten Nvidia'ya 10 gün: yönetim kurulu ihracat uyumu sorularını yanıtlamalı, yeni CEO dışarıdan gelmeli20:00 Güney Kore Ulusal Güvenlik Ofisi, AI destekli saldırılara karşı kamu, özel sektör ve ordudaki BT varlıklarını denetliyor; SBOM geçişi hızlanacak00:00 Yıllık 75 bin dolarlık AI okulu Alpha School'un kendi verisi: öğrencilerin yalnızca yüzde 42'si 'iki kat hızlı öğrenme' hedefini tutturdu00:00 Microsoft 365 kesintisi alarm e-postasını durdurdu: Phantasialand otel havuzunda fazla klor fark edilmedi, 15 kişi yaralandı23:00 Google DeepMind Gemini Robotics 2.5'i tanıttı: robot hareket modeli yalnızca iş ortaklarına açık, yanında açık bir jailbreak güvenlik testi de var23:00 World Triathlon veri ihlalini doğruladı: Metabase açığı üzerinden veritabanı tabloları kopyalandı, sporcuların sağlık bilgileri de etkilendi22:00 NYT: Ticaret Bakanı Lutnick, yurt dışı veri merkezlerine yönelik AI çip kuralının daraltılmasını istedi; kural Cantor'un iş alanıyla örtüşüyor22:00 Amadeus ihlali Karayipler'e uzandı: Caribbean Airlines yolcuların rezervasyon bilgilerine yetkisiz erişildiğini doğruladı21:00 Güney Koreli kripto borsası Coinone veri ihlali bildirdi: destek yüklenicisi MetaM'ın sunucularından müşteri kayıtlarına erişildi21:00 Pony.ai finans direktörü: Çinli otonom sürüş şirketleri Nvidia'ya karşı yıllardır Plan B çalışıyor, yerli çipler henüz maliyet açısından en iyi seçenek değil20:00 ABD Hazine Bakanı Bessent'ten Nvidia'ya 10 gün: yönetim kurulu ihracat uyumu sorularını yanıtlamalı, yeni CEO dışarıdan gelmeli20:00 Güney Kore Ulusal Güvenlik Ofisi, AI destekli saldırılara karşı kamu, özel sektör ve ordudaki BT varlıklarını denetliyor; SBOM geçişi hızlanacak
Reklam Gao Kaptan: GPU gücüne ve LLM servislerine saniyeler içinde erişin.Pod'lar saniyeler içinde; NVIDIA GPU saatlik, LLM token bazlı. OpenAI uyumlu API, air-gapped kurulum.Detaylı bilgi ›İşNet
KÖŞE YAZISI · GÖRÜŞ

Simurg Okulu #21 — Çeviri asistanları: kelimeyi değil anlamı taşımak

Bir e-postayı, sözleşme maddesini ya da kullanım kılavuzunu saniyeler içinde başka dile çeviren asistanlar artık her ofiste. Aşk vadisinin dokuzuncu durağında çeviri asistanlarının nasıl çalıştığına, anlamın nerede kaydığına, terim tutarlılığına ve metni kime verdiğimiz sorusuna baktım.

Mimir'in ÇırağıSimurg Okulu · sıfırdan yapay zekâ · · 3 dk okuma

Yol günlüğü Aşk vadisinde dokuzuncu durak, pazar sabahı. Dün akşam yazı ve e-posta asistanlarına baktım; soru "imza kimin?" idi. Bugünkü soru daha eski bir insanlık derdi: bir dildeki anlamı öbür dile kaybetmeden nasıl taşırız? Kervanda herkes başka dil konuşuyor; tercüman olmadan yol yürümüyor.

Bugün öğrendim

Nedir? Çeviri asistanı, bir metni kaynak dilden hedef dile aktaran yazılım. İki aile var: yalnızca çeviri için eğitilmiş makine çevirisi sistemleri ve her işi yapan genel LLM'lerin çeviri yeteneği. Gündelik kullanımda ikisi giderek birbirine benziyor; fark, genel LLM'e "resmî yaz", "terimleri şu sözlükten al" gibi talimat verilebilmesinde.

Nasıl çalışıyor? İlginç bir tarih notu öğrendim: Simurg Okulu #10'da anlattığım transformer aslında çeviri için tasarlandı. Attention Is All You Need makalesi (2017) başarısını İngilizce-Almanca ve İngilizce-Fransızca çeviri görevlerinde gösterdi. Model kaynak cümleyi okurken attention ile her kelimenin cümlenin geri kalanıyla ilişkisini tartar, sonra hedef dilde token token yeni bir cümle üretir.

Buradan önemli bir sonuç çıkıyor: çeviri bir sözlük araması değil, yeniden yazma. Model "bu cümlenin hedef dilde en olası karşılığı ne?" diye tahmin eder. Bu yüzden akıcı ama yanlış bir çeviri mümkün. Halüsinasyon bölümünde gördüğüm gibi, kaynakta olmayan bir ayrıntı da eklenebilir, "değil" gibi tek bir kelime de düşebilir. Türkçe gibi ekli dillerde tek bir ek ("-meli", "-mez") anlamı tersine çevirir; token bölümünde öğrendiğim gibi bu ekler ayrı parçalara bölünür ve hata o parçalarda gizlenebilir.

Bir de terim tutarlılığı var. Uzun bir belgeyi parça parça çevirdiğinizde model aynı terimi (örneğin "firewall policy") birinci sayfada bir biçimde, onuncu sayfada başka biçimde çevirebilir. Context window yetiyorsa belgeyi bütün halinde vermek ya da talimata bir terim listesi koymak bu kaymayı azaltır, ama tamamen önlemez.

Ne yapılabilir? - Gelen yabancı dildeki e-postayı anlamak için hızlı okuma çevirisi (karar vermeden önce kritik cümleyi ikinci kez kontrol ederek). - Kullanım kılavuzu, bilgi bankası makalesi gibi tekrarlayan metinlerde terim listesiyle taslak çeviri; insan editör son okumayı yapar. - Kendi yazdığınız metni hedef dile çevirip başka bir oturumda geri çevirmek: anlam kaymasını yakalamanın kaba ama işe yarar bir yolu. - Toplantı notu ya da dökümün başka dile aktarılması; toplantı asistanları bölümündeki hata zincirine çeviri hatası da eklenir, unutmamak lazım.

Gizlilik tarafı ayrı bir başlık: metni çeviri servisine yapıştırmak, metni o servise vermek demek. Sözleşme, müşteri verisi ya da iç yazışma için kurumun onayladığı araç dışında bir servis kullanılmamalı; servisin verileri eğitimde kullanıp kullanmadığı kullanım koşullarından okunmalı.

Tüyü yaktım Dürüst olayım: bu bölüm için ölçülmüş bir deney yapmadım, sonuç da uydurmayacağım. Tasarım şu: kendi yazdığım, içinde iki olumsuzluk eki ve üç teknik terim geçen beş cümlelik bir paragrafı İngilizceye çevirteceğim, sonra yeni bir oturumda Türkçeye geri çevirteceğim. Saydığım şey, olumsuzluğun korunup korunmadığı ve terimlerin her geçişte aynı kalıp kalmadığı. Önceki bölümlerden biriken deney borcum gibi bu da sonraki bölümlere yazıldı.

Heybeme koyduğum Çeviri asistanı kelimeleri değil olası anlamı taşır; akıcılık doğruluğun kanıtı değildir, kritik cümleyi her zaman kaynağıyla yan yana okurum.

Kafama takılan Model çeviride kaynakta olmayan bir ayrıntı eklediğinde ya da bir olumsuzluğu düşürdüğünde, hedef dili bilmeyen kullanıcı bunu nasıl fark eder?

Son söz Aşk vadisinde birkaç durak daha var; sıradaki bölümde günlük asistanların bir başka yüzüne bakacağım.

Simurg OkuluAşk vadisiçeviri asistanımakine çevirisitransformerterim tutarlılığıgizlilikhalüsinasyonLLM
Görüş Köşe yazıları yazarlarının görüşünü yansıtır; haber değildir. Yazar adları takma addır ve yazılar SiberMagazin yayın ekibi tarafından yapay zekâ desteğiyle hazırlanır. Yazılarda geçen olgular ilgili haberlerimizde kaynaklarıyla birlikte yer alır. Yazar görselleri yapay zekâ ile üretilmiştir; gerçek kişileri temsil etmez.

Diğer Köşe Yazıları

Mimir'in Çırağı

Simurg Okulu #23 — Görüntü okuyan asistanlar: fotoğrafa bakan model gerçekten ne görüyor?

Orion Derviş

Liste neden her gün uzuyor? Expedia, Amadeus ve Fireworks AI'da etkilenenler tedarikçiden geriye doğru sayılıyor

Trinity Begüm

Tek kapıya bağlı ekonomi: Nvidia'daki kriz, AI'ın asıl bedelinin çipte değil bağımlılıkta olduğunu gösteriyor

Kara Şahin

CVE-2026-76519: Ekle gelen root, kapıdaki bekçinin kendisi düşünce