"Hesabınız 24 saat içinde kapatılacak" mesajı geldiğinde ne yapmalısınız? 5 adımda sahte e-Devlet tuzağından korunmak

Merhaba, ben Tomris Abla. Bu hafta telefonunuza "Hesabınız 24 saat içinde kapatılacak, yaşınızı hemen doğrulayın" diye bir mesaj düştüyse yalnız değilsiniz. Gelin, çayımızı alalım ve bu mesajın ne olduğunu, karşısında ne yapacağınızı sakin sakin konuşalım.

Ne oldu, beni neden ilgilendiriyor?

1 Kasım'da sosyal medyada yaş doğrulama dönemi başladı. Dolandırıcılar da bu yeniliği hemen fırsata çevirdi. Sitemizdeki habere göre yaş doğrulamasını bahane eden sahte e-Devlet mesajları SMS, WhatsApp, e-posta ve sosyal medya mesajlarıyla yayılıyor. Emniyet'in siber suçlarla mücadele birimi ve Dezenformasyonla Mücadele Merkezi de vatandaşları bu konuda uyardı.

Bu mesajlar bir tür oltalamadır (sizi sahte bir sayfaya çekip bilgilerinizi kendi elinizle yazdırma yöntemi). Bağlantıya tıklayınca e-Devlet'e çok benzeyen bir sayfa açılıyor ve sizden e-Devlet şifreniz, telefonunuza gelen doğrulama kodu, hatta "doğrulama ücreti" bahanesiyle kart bilgileriniz isteniyor.

Haberde hatırlatılan iki şeyi aklınızda tutun, gerisi kolay: Yaş doğrulaması yalnızca e-Devlet üzerinden yapılır ve ücretsizdir. Hiçbir resmi kurum ya da sosyal medya şirketi sizden e-Devlet şifrenizi veya kart bilginizi istemez.

Bu yalnızca gençlerin meselesi de değil. Mesaj anneye, babaya, dedeye de geliyor; çünkü dolandırıcı kimin telefonu olduğuna bakmadan binlerce kişiye birden gönderiyor.

Bugün yapabileceğiniz 5 şey

1. Aceleye gelmeyin. "24 saat", "hemen", "son uyarı" gibi sözler sizi düşünmeden tıklatmak için yazılır. Resmi kurumlar hesabınızı bir SMS ile, bir gün içinde kapatmaz. Mesajı okuyun, telefonu bırakın, bir nefes alın. Acele ettiren mesaj, en çok şüphe edilmesi gereken mesajdır.
2. Bağlantıya dokunmayın, adresi kendiniz yazın. Gerçekten bir işleminiz olup olmadığını merak ediyorsanız telefonunuzun tarayıcısını açın, adres çubuğuna kendi elinizle turkiye.gov.tr yazın ya da resmi e-Devlet uygulamasını kullanın. Mesajın içindeki bağlantı ne kadar inandırıcı görünürse görünsün, kapı orası değildir.
3. Üç şeyi kimseye vermeyin. e-Devlet şifreniz, telefonunuza SMS ile gelen kodlar ve kartınızın üzerindeki bilgiler. Bir sayfa "yaş doğrulama ücreti" istiyorsa orada durun; haberde de belirtildiği gibi bu işlem ücretsizdir, ücret isteyen sayfa sahtedir.
4. Mesajı engelleyin ve silin. Telefonunuzun mesaj uygulamasında göndereni engelleme ve istenmeyen olarak bildirme seçenekleri bulunur; menünün adı telefona göre değişir, genellikle mesaja ya da gönderene uzun basınca çıkar. Mesaja cevap yazmayın, arayan olursa konuşmayı uzatmayın.
5. Evde beş dakikalık bir konuşma yapın. Bu akşam sofrada çocuklarınıza ve büyüklerinize şunu söyleyin: "Hesabın kapanacak diyen bir mesaj gelirse tıklama, önce bana göster." Çocuğunuzun telefonuna gelen mesajlara birlikte bakın. Bir aile kuralı, en pahalı güvenlik programından daha çok iş görür.

Şüphelenince ne yapmalı?

Diyelim ki mesaj çok inandırıcıydı ve bağlantıya tıkladınız, belki bilgilerinizi de yazdınız. Olur, hepimizin başına gelebilir; utanmayın, yalnızca hızlı davranın.

• e-Devlet şifrenizi girdiyseniz: Adresi kendiniz yazarak e-Devlet'e girin ve şifrenizi hemen değiştirin. Haberde önerildiği gibi "Giriş Geçmişim" kaydına bakın; sizin yapmadığınız bir giriş var mı, kontrol edin.
• Kart bilginizi girdiyseniz: Bankanızı kendi uygulamasından ya da kartınızın arkasındaki numaradan arayın, durumu anlatın ve kartınızın kapatılmasını isteyin. Mesajda yazan numarayı aramayın.
• Telefonunuza gelen kodu paylaştıysanız: Yine bankanıza ve ilgili kuruma kendi kanalınızdan ulaşın; adınıza yapılmış bir işlem olup olmadığını sorun.
• Bildirin. Dolandırıcılık girişimini en yakın emniyet birimine ya da cumhuriyet savcılığına, şüpheli bağlantıyı da USOM'a bildirebilirsiniz. Mesajın ekran görüntüsünü silmeden önce alın; şikâyette işinize yarar.

Küçük bir not daha: Sahte yazışma yalnızca telefonlara gelmiyor. Bugün sitemizde, bir kamu kurumunun adını taklit eden e-postalarla haber sitelerinden içerik kaldırmalarının istendiğini okudunuz. Kural hep aynı: Resmi görünen her yazıyı, o kurumun kendi adresinden ve kendi kanalından doğrulayın.

Ablanın notu

Dolandırıcının en güçlü silahı teknoloji değil, telaştır. Sizi korkutur, acele ettirir, düşünmenize fırsat vermez. Sizin en güçlü kalkanınız da bir şifre değil, o bir dakikalık duraksamadır. Mesaj geldiğinde durun, adresi kendiniz yazın, emin olamadığınızda güvendiğiniz birine sorun. Bu yazıyı bir de annenize, babanıza okuyun; bu akşam yapabileceğiniz en güzel iyilik bu olabilir.