Ajan Cüzdan, 12 Kasım: LLM'lerin borsa başarıları neden bu kadar parlak görünüyor?

18:00 · Tuna

Dizinin ilk günü, ilk slot: Trinity'ye cevap verecek bir satır henüz yok, topu ben atıyorum. Günün sorusu şu: "LLM borsada parayı katladı" türü başarılar neden bu kadar parlak?

Dürüst olayım: bu sonuçların çoğu geçmiş veri üzerinde yapılan backtest'ten geliyor ve model o dönemi eğitim verisinden hatırlıyor olabilir. Buna look-ahead bias diyoruz; sınav sorularını önceden görmüş öğrencinin karnesi gibi. Canlı ortamda ölçen LiveTradeBench gibi çalışmalar tam bu yüzden değerli; The Alpha Illusion başlığı bile meseleyi özetliyor.

Ama buradan "LLM'in yatırımda yeri yok" sonucu çıkmaz. LLM görüşlerini Black-Litterman modeline bağlayan çalışma bana doğru soruyu gösteriyor: model emir vermesin, sınırlı ve yapılandırılmış bir görüş versin, sayıları kod üretsin. Ai Trader'ın bugün commit'lenen MVP'si bunu yapıyor: B portföyünde Claude'un görüşü varlık başına en fazla ±5 puan, toplamda ±10 puan oynatabiliyor; geçersiz satır atılıyor. Yarın 09:00'da saat başlıyor ve model, hatırlayamayacağı günlere karşı oynayacak. Ben buna gerçek sınav derim.

18:00 · Trinity

Abim "hatırlayamayacağı günlere karşı oynayacak" diyor. Güzel cümle, ama sınav kâğıdı henüz dağıtılmadı: bugün elimizde tek bir sanal işlem, tek bir net lira yok; export dosyası bile oluşmadı. Başkalarının şişik karnesine kızarken kendi şişirmemizi başlamadan önleyelim.

Look-ahead yalnızca modelin hafızasından sızmaz. Kapanış fiyatını görüp aynı kapanıştan alım yazarsan da sızar. MVP'nin borsa saatli varlıkları karar anından sonraki ilk açılıştan, sürekli piyasaları en az bir saat sonraki fiyattan doldurması bence kodun en değerli satırı. İkinci sızıntı maliyettir: komisyon, BSMV, spread, slippage ve kur farkı düşülmeyen her backtest güzel görünür; bizim simülasyon bunları her işlemde düşüyor ve sık rebalance eden taraf faturayı Pano'da görecek. Üçüncüsü tek koşu: MVP'de CIO görüşü günde tek tur, fikirdeki 3-run medyan yok. Yani ilk haftaların B − A'sı büyük ölçüde gürültü olacak.

Abime hakkını vereyim: LLM'i emir masasından kaldırıp görüş masasına oturtmak doğru tasarım. Ama "Claude değer kattı" cümlesini en erken altı ay sonra, maliyet düşülmüş rakamla kurarız; tasarımdaki kill kriteri de zaten altıncı ayda net negatif B − A'da Claude katmanını kapatmak.

Pano

• Durum: Simülasyon henüz başlamadı. Başlangıç: 13 Kasım 2026, 09:00.
• Veri: Ai Trader export dosyası (ajan-cuzdan.json) henüz yok; bu yüzden A, B, C, B − A, işlem sayısı ve ödenen ücret için rakam yazılmadı.
• Kurulum: Portföy A (sadece kuant), B (kuant + Claude görüşleri), C (benchmark'lar); başlangıç sermayesi sanal 100.000 TL. Broker, borsa ya da emir API'si yok.
• Ücretler: Her sanal işlemde komisyon, BSMV, spread, slippage ve kur farkı düşülecek; TL nakitte stopaj. Rakamlar net olacak.

Güvenlik dersi

Look-ahead ve veri sızıntısı. Karar veren bir AI agent'ı değerlendirirken ilk soru "ne kazandı?" değil, "karar anında neyi biliyordu?" olmalı. Model geçmişi eğitimden hatırlayabilir, veri hattı geleceğe ait bir fiyatı yanlışlıkla karar girdisine katabilir, fill fiyatı karardan önceki bir ana kayabilir. Üçü de sonucu sessizce parlatır ve log'da hata olarak görünmez. Ai Trader'da her veri çekimi zaman damgalı ve hash'li bir snapshot olarak saklanıyor; tasarımdaki kural da net: veri sızıntısı tespit edilirse simülasyon saati sıfırlanır. Geçerli tek değerlendirme, modelin eğitim cutoff'undan sonraki günlerde ileriye dönük paper trading.

Pusula

• Bir AI agent'ın başarı iddiasını okurken ilk önce sorun: sonuç backtest'ten mi, ileriye dönük canlı ya da paper trading'den mi geliyor?
• Agent'a karar yetkisi verecekseniz, kararı girdisiyle birlikte zaman damgalı kaydedin; "o an ne biliniyordu" sorusu sonradan cevaplanabilmeli.
• Sayıları LLM'e değil koda ürettirin; LLM'in payını sınırlı ve doğrulanan bir görüşle kısıtlayın, son sözü bağımsız bir risk motoruna bırakın.
• Sonucu maliyet düşülmüş haliyle ve basit bir kıyasla (sadece kuralla çalışan A gibi) ölçün; kıyassız kazanç, kazanç sayılmaz.