ABD'de nükleer düzenleyici, X-energy'nin dört küçük modüler reaktörüne inşaat izni verdi

Nükleer girişim X-energy, ilk dört ticari reaktörünü inşa etmek için ABD federal makamlarından onay aldığını açıkladı. TechCrunch'ın 10 Kasım tarihli haberine göre Nükleer Düzenleme Komisyonu (NRC), Teksas'taki bir Dow kimya tesisine kurulacak dört Xe-100 reaktörü için inşaat izni başvurusunu onayladı.

Her reaktörün 80 megavat elektrik ve 200 megavat ısı üretebileceği belirtiliyor. X-energy, bu onayın ABD'de bir sanayi tesisindeki ileri nükleer reaktör için verilen ilk izin olduğunu söylüyor. Şirkete göre reaktörler 2030'ların başına kadar devreye girmeyecek.

SMR'lar neden gündemde?

ABD nükleer sektörü umudunu X-energy'nin geliştirdiği türden küçük modüler reaktörlere (SMR) bağlamış durumda. Savunucular, reaktörü küçültmenin inşaatı hızlandıracağını ve maliyeti düşüreceğini öne sürüyor. Ancak TechCrunch'ın hatırlattığı gibi bu avantajlar henüz kanıtlanmadı ve ABD'de şu an çalışan bir SMR bulunmuyor.

X-energy'nin tasarımında helyum gazı, uranyum içeren yakıt peletlerinin üzerinden akıyor. Şirket bu tasarımın mevcut pek çok reaktörden daha güvenli olduğunu iddia ediyor. Union of Concerned Scientists ise hem bu iddiayı hem de iznin hızını sorguladı. Kuruluşun nükleer güvenlik direktörü Edwin Lyman, NRC'nin bu sonuca kritik güvenlik sorularını sonraya bırakarak ulaştığını savundu.

Neden önemli?

Sektörün arkasındaki asıl itici güç yapay zekâ. Elektriğe aç hyperscaler'lar ve veri merkezi geliştiricileri nükleer enerjiye yöneliyor. Habere göre X-energy'nin 500 milyon dolarlık Series C-1 turuna Amazon'un Climate Pledge Fund'ı liderlik etti ve Amazon, girişimden 5 gigavatlık kapasite satın almayı taahhüt etti.

Yatırımcı tarafı ise temkinli. X-energy Nisan'daki halka arzında 1 milyar dolar topladı. Ancak şirketin hisseleri, izin haberiyle bir miktar toparlansa da halka arz fiyatının yarısının altında işlem görüyor.

Kimin işine yarar / ne yapabilirsiniz?

• Veri merkezi ve enerji planlamacıları: SMR'lar orta vadede bir seçenek olarak konuşuluyor, ancak ilk ticari ünitelerin bile 2030'lardan önce çalışması beklenmiyor. Kısa vadeli kapasite planlarını buna göre yapın.
• OT ve kritik altyapı güvenliği ekipleri: Sanayi tesislerine entegre reaktörler, kimya tesisi ile enerji üretimini aynı sahada buluşturuyor. Bu tür projelerde OT ağ ayrımı ve tedarikçi erişimi tasarım aşamasından itibaren güvenlik gündeminde olmalı.
• Yatırımcılar ve sektör takipçileri: İnşaat izni, işletme lisansı anlamına gelmiyor. Projelerin NRC'den ek lisans onayları alması gerekiyor.