Hesabınız ele geçirilmeden önce yapabileceğiniz 5 basit şey
Yakınınızın WhatsApp'ından "acil para lazım" mesajı geldiğinde ya da kullandığınız bir uygulama "şifrenizi değiştirin" dediğinde ne yapacağınızı önceden bilmek, paniği önler. Teknik bilgi gerektirmeyen beş adım.
Merhaba, ben Tomris Abla. Bu köşede teknik bilgisi olmayan herkes için yazacağım: sizin, annenizin, çocuğunuzun ve küçük işletmenizin dijital güvenliği için. Söz veriyorum, korkutmayacağım; sadece yapılacak işleri sırayla anlatacağım.
Ne oldu, beni neden ilgilendiriyor?
Siber Güvenlik Başkanlığı geçen hafta bir uyarı yayımladı: WhatsApp gibi uygulamalarda ele geçirilen hesaplar üzerinden kişinin yakın çevresinden "acil" bahanesiyle IBAN'a para istenmesine ilişkin şikâyetler artmış. Başkanlık, güncel olmayan iPhone'lardaki açıkları hedef alan zararlı yazılımların kullanılabildiğini de belirtiyor.
Aynı hafta bir parola yöneticisi uygulaması olan mSecure, kullanıcılarından şifrelerini değiştirmelerini istedi. Yaz aylarında ise Group-IB'nin raporu, Türk bankalarını taklit eden 8.400'ü aşkın sahte alan adı tespit ettiğini açıklamıştı.
Üçünün ortak mesajı basit: Saldırganlar en çok tanıdıklarımızın kimliğine ve bizim aceleciliğimize güveniyor.
Bugün yapabileceğiniz 5 şey
- Telefonunuzu güncelleyin. iPhone'da Ayarlar › Genel › Yazılım Güncelleme, Android'de genellikle Ayarlar › Sistem › Yazılım güncelleme yolunu izleyin (menü adı markaya göre biraz değişebilir). Bekleyen bir güncelleme varsa bu akşam şarja takarken yükleyin. Uygulamalarınızı da App Store ya da Google Play'den güncelleyin.
- WhatsApp'ta iki adımlı doğrulamayı açın. WhatsApp › Ayarlar › Hesap › İki adımlı doğrulama bölümünden altı haneli bir PIN belirleyin. Böylece biri SMS kodunuzu ele geçirse bile hesabınızı başka bir telefona kuramaz. Bu PIN'i kimseyle paylaşmayın; WhatsApp sizden onu mesajla asla istemez.
- Ailenizle bir "teyit kuralı" konuşun. Kimden gelirse gelsin, mesajla para istendiğinde önce kişiyi bildiğiniz numaradan sesli arayın. Mümkünse ailece yalnızca sizin bildiğiniz bir soru ya da kelime belirleyin. Bu kural, en sevdiğiniz kişinin hesabı ele geçirilse bile sizi korur.
- Her önemli hesap için farklı parola kullanın. E-posta, banka ve sosyal medya parolalarınız birbirinin aynıysa, birinin sızması hepsini tehlikeye atar. Bir parola yöneticisi kullanıyorsanız ve o uygulama bir güvenlik bildirimi yayımlarsa, söylediği adımları uygulayın. En önemlisi de e-posta hesabınızda 2FA'yı (iki adımlı doğrulama) açın, çünkü diğer hesaplarınızın şifre sıfırlama bağlantıları oraya gelir.
- Bankanıza her zaman kendi yolunuzdan girin. SMS, e-posta ya da sosyal medya reklamındaki bağlantıya tıklamak yerine bankanızın resmi uygulamasını açın ya da adresi kendiniz yazın. Sahte sayfalar gerçeğine çok benzeyebilir; tek fark çoğu zaman adres çubuğundaki birkaç harftir.
Şüphelenince ne yapmalı?
- Acele etmeyin. "Hemen", "acil", "kimseye söyleme" gibi ifadeler en güçlü uyarı işaretidir.
- Para gönderdiyseniz vakit kaybetmeden bankanızı, uygulamasından ya da kartınızın arkasındaki numaradan arayın.
- Hesabınız ele geçirildiyse, yakınlarınıza başka bir kanaldan (telefon, SMS, başka bir sosyal medya hesabı) haber verin ki onlar da dolandırılmasın.
- Dolandırıcılık girişimini ilgili kurumlara bildirmekten çekinmeyin; her bildirim başka birinin korunmasına yardım eder.
Ablanın notu
Bu beş adımın hiçbiri on dakikadan uzun sürmüyor. Bu akşam birini seçin, yarın bir diğerini. Güvenlik bir kerelik bir iş değil, diş fırçalamak gibi bir alışkanlık. Gelecek yazıda yedeklemeyi, yani fotoğraflarınızı ve belgelerinizi kaybetmemenin en kolay yolunu konuşacağız.
